55 Yıl Sonra İlk Defa Bir Kadın Nobel Fizik Ödülüne Layık Görüldü

Tarih boyunca Nobel Fizik Ödülü üç defa kadınlarca göğüslenmiştir. Bu yılın Nobel kazananları birer birer açıklanırken 55 yılın ardından bir kadın bu dalda ipi göğüslemeyi başararak üçüncü Nobel ödüllü kadın oldu.

Donna Strickland, Kanadalı fizikçi, bu seneki Nobel ödülüne, birlikte ortaya koydukları, yüksek şiddetli ultra kısa optik pulslar üzerine olan çalışmaları sebebiyle sahip oldular. “Optik pensleri” geliştirerek ödülün bir diğer ortakçısı ise en yaşlı Nobel ödüllü kişi olan 96 yaşındaki Arthur Ashkin olmuştur.

Bahsi geçen her çalışma İsveç Kraliyet Akademisi tarafından “lazer fiziğinde devrim yarattı” şeklinde ifade edildi.

Ödül anonsunun, birçok Nobel ödüllü bilim insanına ev sahipliği yapmakta olan, CERN’deki Cenova temelli nükleer araştırma merkezinde çalışan çömez bilim insanlarından birinin “fizik erkekler tarafından icat edildi ve geliştirildi” demesinin ardından kovulduğu gün gelmiştir.

Kadın bilim insanlarının başarılarının hatırlanması gerektiğini vurgulayan Strickland, “Ödül alan kadın fizikçileri kutlamalıyız çünkü bizlerin de var olduğunu herkesin bilmesi gerekiyor. Bu kadınlardan biri olduğum için onur duyuyorum.” şeklinde, ödül anonsunun akabinde belirtmiştir.

Marie Curie, radyasyon üzerine yaptı keşifler ile 1903 yılında Nobel Fizik Ödülünü kazanan ilk kadın oldu ve bunu çekirdek yapısı üzerine yaptığı keşiflerle Maria Goeppert-Mayer takip etti (1963).

Bu sayının çok daha fazla olabileceğini vurgulayan Strickland, “Neyseki bu sayı, zamanla daha hızlı olarak artmaya başlayacak” şeklinde ifade etmiştir.

Bu yılın Nobel ödülü çalışmalarıyla lazer fiziğinde devrim yaratan isimlere verildi; artık oldukça küçük objeler ve fazlasıyla hızlı prosesler kapıda… Ortaya konan çalışmalar ile ileri kesinlikte analiz yapabilecek cihazlar geliştirilip endüstriyel ve medikal alanda henüz gerçekleştirilememiş çalışmalar yürütebilmek artık yakındır. Artık, Strickland ve Mourou’nun geliştirdikleri çok kısa ve şiddetli lazer pulsları, diğer adıyla “chirped pulse amplification”, yöntemi sayesinde, malzemelerde ve canlı nesnelerde, oldukça hassas şekilde delikler açabilen ve onları kesebilen bir teknolojiye sahibiz.